Wie-leeft

De Anneke hier aan het woord, moet welhaast Johanna Geertruida Talma-Schilthuis zijn. De poststempel lijkt erop te wijzen, dat ze de examens waarvan ze spreekt, heeft afgelegd in Cambridge. Twee jaar eerder studeerde Johanna-Anneke onder Daniël Jones, een vermaard Engels foneet. Dat was dan weer aan het University College of London. Eind december 1926 haalde ze haar akte Engels M.O. (B) in Den Haag. 

Is dat logisch? Kun je Anneke heten als je Johanna heet? En hoezo kwam ze ineens uit Amsterdam? Haar vader, Pieter Willem Schilthuis had een graanhandel in Rotterdam. Die was overigens weer niet gevestigd aan de Mecklenburgstraat maar aan de Heemraadsingel 180. Maar ik bezit een andere, wél naar de Heemraadsingel gestuurde kaart, gericht aan Mademoiselle A. Schilthuis.

Louis Francis Salzman was een amateur-historicus, die het kon doen van een geërfd private income. Hij vestigde zich met zijn vrouw  - Maud Russel - kort voor Johanna-Anneke kwam, in Cambridge en tutored students aldaar. Misschien was zij Johanna-Annekes mrs. Salzman.* Geen idee wie de mr. Sewell  zou kunnen zijn, voor wie Johanna-Anneke zich meende te moeten hoeden.

Dit is wat er staat:

Cambridge, 16 augustus 1923.

De examens zijn voorbij en ze waren heelemaal niet voor de kat, 6 uur in het geheel zijn we geëxamineerd, schriftelijk en mondeling. Van de 160 menschen zijn er 28 opgegaan. Ik heb mijn certificaatjes binnen, ben no. 1 in het fonetiek examen en no. 2 in allebei de andere. No. 1 hierin waren verschillende juffrouwen voor de 2 afdeelingen. (duidelijk dit laatste, hè? Dat komt omdat ik heusch onder de nervous strain geleden heb. Morgen ga ik lunchen bij mrs. Salzman, erg aardig, vriendin, getrouwd, met kinderen, van Rythé. Zatermiddag fietsen met mr. Sewell, een erge vriend van Rythé, die, schrik niet, net zoo knap is als Jaap, Fellow van de University en waarmee ik erg op mijn wie-leeft moet zijn. Ik denk, dat ik Dinsdagnacht overga, met een nacht slapen bij miss Parkinson in Wimbledon er tusschen in. Ik .. college. 

Anneke.

Johanna-Anneke kwam te resideren in Blaricum. Aan het begin van de hongerwinter overleed daar haar 6 weken oude zoontje Aritius Sybrandus, genoemd naar de 'rode dominee' Aritius Sybrandus Talma, vader of grootvader van haar man. In Blaricum gaf ze eind jaren veertig Engelse les aan de Volksuniversiteit. Ze overleed in 1984.**

* Ze scheidden in 1934

** Cambridge Journals

Juliana

De kaart is van Cornélie en heur echtgenoot Godert, verzonden tijdens hun huwelijksreis vanuit Luzern aan mama Repelaer de Molenaarsgraaf, barones van Lijnden, een week na de geboorte van prinses Juliana. Juliana was de naam van de moeder van Willem van Oranje. Stond al op 2 mei in het Handelsblad. Niet Godert's krant allicht. Ze zouden doorreizen naar Bellagio, waar ze kamers hadden gereserveerd in het hotel Grande Bretagne.

Groeten: The Kings Speech

Er staat:

Hope you saw the coronation Glad it passed of A.I. So much for the bets, and the busmen. I would love to have been there but hope to hear the Kings speech Just starting hom after having a nice day. Cheerio ..

Afzender had zijn of haar 'nice day' in Bournemouth in mei 1937. In de stempel is alleen de maand, 'MAY', nog te lezen. Moet na de twaalfde geweest zijn, de dag van de 'coronation'.

Ik heb zo gauw niet kunnen achterhalen wat de afzender bedoelt met de 'Kings speech'. Die uit de film (nog niet gezien) ging volgens mij over de naderende oorlog en dateert van 4 september 1939. Kennelijk was er ook nog een coronation speech.

De 'busmen' staakten op coronation day:

In the build-up to the coronation of George VI in May 1937, London's 26,000 busmen went on strike. They wanted shorter hours and better conditions, as well as an inquiry into the dangers to their health of the new larger buses, which travelled at a dizzying 30mph instead of just 12mph.* 

De 'bets' zullen wel gegaan zijn over de goeie afloop, 'coronation' dan wel 'speech'.  

* Obeserver, 2 januari 2011

Het pak van Ingrid (Groeten) 1: Hoofd der school

1

2

3

4

5

6

7

8

9

Op de (jammerlijk verregende) Mimosamarkt van afgelopen zondag vond Ingrid het hierboven afgebeelde setje kaarten, verzonden aan Cato van de Ven uit Gerwen. Van de Vennen zijn er teveel om aan te beginnen, schoolhoofden gelukkig niet.

Het schoolhoofd in kwestie was Johannes van de Ven, geboren op 20 november 1871 te Sint Michielsgestel, katholiek, in Gerwen komen wonen na zijn benoeming aan de openbare lagere school aldaar in 1910, daarvoor werkzaam en woonachtig in Oostelbeers. Hij was getrouwd met Maria Elisabeth van de Ven. Er is een foto*:

Op de foto gaat de oude meneer op links door het leven als Dovens. Elders** trof ik dezelfde foto met dít commentaar: "deze klassefoto werd gemaakt bij de opening van de lagere school St. Clemens te Gerwen. Op 9 maart 1930 werd de school plechtig ingezegend door pastoor Frenken. Links zien we het toenmalige hoofd der school J v.d. Ven, en juffrouw Anna van de Kemenade-Dekkers. Rechts A.M. Dovens en juffrouw Toos Goudsmits-Renders". De oude meneer ís Johannes van de Ven, Antonius Martinus Dovens*** was nog maar 21 in 1930.

Aanvankelijk dacht ik dat Cato Johannes' vrouw was en de hele week heb ik bij Cato van de Ven het beeld van mevrouw van de Kemenade-Dekkers voor ogen gehad. Me hersens zijn soms elders.

Per 1 april 1927 werd de openbare school opgeheven en het lager onderwijs in Gerwen overgenomen door de parochie van Sint Clemens. Johannes kreeg op 10 maart van dat jaar eervol ontslag en trad in dienst bij de katholieken. Hij zou nog blijven tot 1936****. Ook juffrouw Anna was al van voor de verbijzondering. Dovens en Toos Goudsmits waren eigen kweek.

Op 25 maart 1910, daags voor Johannes' aanstelling als schoolhoofd, kregen Johannes en Maria Elisabeth een zoon, Martinus Johannes. Dat zou wel eens Mart. v.d. Ven op kaart nummer 6 kunnen zijn. De kaart is uit 1938. De familie woonde toen op het adres B68 (Heuvel). Daarvoor woonde men blijkens het bevolkingsregister op het adres Langlaar B 180. Daar zal de oude onderwijzerswoning gestaan hebben, waar Johannes in 1927 uit moest. Wel kreeg hij vergunning om een nieuw huis te bouwen, B68. Dezelfde Martinus lijkt me bedoeld op de kaart uit Luzern, die dateert van 1957. Mart. is dan in zijn vaders voetsporen getreden.

Kaart nummer 2 werd doorgestuurd naar het pensionaat in Aarle-Rixtel, een instituut voor katholiek voortgezet onderwijs. Behalve een zoon Mart., hadden Johannes en Maria Elisabeth ook een dochter, Maria Catharina, nog in Oostelbeers geboren, op 25 september 1905. Zij is de Cato van de kaarten (Catharina, ik had een tante Toos die zo gedoopt was). Toen ze twaalf was, in 1917 vertrok ze naar het meisjespensionaat in Aarle-Rixtel*****, twee jaar later keerde ze weer terug naar Gerwen. De eerste twee kaarten staan verkeerd om: kaart nummer 2 is de oudste. Me hersens zijn soms elders.

Bij Frans Wolters in Helmond liet het pensionaat zijn eigen kaarten drukken. Deze is uit 1901, Nella de Groot aan Cor Uiterwaal in Utrecht, met de groeten van Anna.

Op kaart nummer 9 staat dit:

Beste Cato en Martien
Hoe is het met jullie. Cato heb jij je jurk al gewassen. zoo niet dan wil ik het wel voor je doen. Kom hem dan als het kan een Woensdag even brengen en als hij schoon is breng ik hem wel terug. meid neem me niet kwalijk ik heb er niet bij stilgestaan. Me hersenen zijn soms elders. Ach iedereen heeft wel eens problemen en alles moet ik zelf maar op oplossen. Nu kijk maar wat jullie doen, als jullie niet komen hoor ik het wel Veel liefs en het allerbeste mini

Wordt ook hier de broer bedoeld? En zijn ze het ook op kaart nummer 8? Vrijgezellen?


* Jean Coenen: Gegeven Sint-Barbaradag 1300. Een Overzicht van de Geschiedenis van Nuenen, Gerwen en Nederwetten
** website Thuis in Brabant
**** de bekende (indertijd, volgens de kranten) beroepswichelroedeloper P.J. Dovens uit Lieshout was misschien een broer van hem
**** A.M.Frenken: Memoriaal der dorpen en parochies Gerwen, Nuenen en Nederwetten