Ulecom

Bedoeld is hier Ellecom, even boven Arnhem, aan de rand van de Veluwe.* Ik was er dezer dagen. Verjaardagscadeau van GL. De dominee belandde er in 1938. Na veertig jaar Bladel. Hij was het, die onze hervormde pastorie bouwde aan de Markt in 1905. Enfin, hij regelde de centen. Het was de tweede op die plek. De oude was uit de jaren zeventig van de achttiende eeuw. Wetende dat Wierts' voorganger, dominee van Dissel, in 1873 naar Stratum verhuisde, zou je denken dat dat oude huis dertig jaar leeg moet hebben gestaan. Lijkt onwaarschijnlijk. Misschien maar eens uitzoeken. 

De pastorie van Wierts moest wijken voor het nieuwe gemeentehuis, dat wil zeggen, voor het oude: dat van 1970. Er is sinds die tijd alweer een nieuw. Wij ambtenaren, wij denken dat het zo hoort, dat wij daar horen, midden in het dorp. Zo ook, zag ik, in De Steeg, niet ver van Ellecom. Foeilelijk en pontificaal.

A. heeft het niet zo op dominee Wierts. Ik denk dat ze hem verantwoordelijk houdt voor een soort van hervormde contrareformatie in Bladel, nadat er met de door haar zeer bewonderde van Dissel een frisse wind had gewaaid. Ik betwijfel of ze er zijn geweest: contrareformatie én reformatie. Een kennis van d'r, die dominee Wierts als kind heeft gekend, heeft haar eens verteld dat het een strenge oude man was, waar hij bang voor was. Dat gegeven weegt nogal zwaar in A. d'r oordeel. Dát en het feit dat dominee wollen pakken droeg.

In Ellecom hield Wierts zich onledig met het werven van donateurs en het innen van de contributie voor de Maatschappij van Welstand ('Ik hoop dat ik nog wat voor Welstand kan doen al ben ik niet jong meer evenmin als mijne vrouw. Ik ben 86½ mijne vrouw 85½ jaar. In Augustus mochten wij gedenken dat wij 60 jaar geleden in de huwelijksboot zijn getreden ’t was voor ons een zeer drukke & gezellige dag'). Het viel niet mee. In 1939 haalde hij nog maar 156 gulden op: 'Het valt mij moeielijk in deze streek nog een paar leden of begunstigers te winnen. Er wordt hier voor allerlei gevraagd. Wij beleven zorgvolle tijden! Wanneer en wat zal ’t einde zijn? Moge ons volk en land voor den oorlog bewaard blijven!...'
'Hoe ’t verder zal gaan', schreef hij eind 1939, 'weet ik niet. Vele menschen hier zijn zenuwachtig. Wij hebben hier een kaart ontvangen. Er is kans op evacuatie. Ons is al een plaats waar wij zoo noodig heen moeten. – wij wachten ’t zoo kalm mogelijk af.'

Hij overleed in maart 1943:**

* geen schrijffout van de journalist: als je het googlet kom je in Ellecom en niet, zoals je misschien zou verwachten, ergens in Limburg

** 12 of 13 maart. Ik heb altijd gedacht - meen es te hebben gelezen, ergens - dat er een verband bestond tussen de huidige B&B Vredehoek en Wierts maar kan daar nu niks meer van vinden, ter plekke niet en niet op het www. Ik vermoed nu, mede vanwege het feit dat hij niet heel lang na zijn aankomst in Ellecom opnieuw is verhuisd, dat het oude echtpaar ergens in Ellecom in een pension heeft gewoond, waar ik eerst onwillekeurig aannam dat hij er een woning gekocht had.*** 
Citaten uit archief Welstand.
Dit is wat hij in 1905 gedachten had:

*** Vandaag dertien januari, kom ik erachter dat ik nog een boek heb liggen over Rheden en omgeving (Herma Smit: Trekken door de zeven dorpen van Rheden, Wezep, 1992). Daarin deze, door de mededelingen van Wierts in een nogal twijfelachtig licht gestelde passage: 'In het voorjaar van 1940 komen de boze berichten steeds dichterbij. Maar dat deert niemand. Wat zou hier in dat rustige dorpje kunnen gebeuren?' Volgt een tafereel van onaangedane rust en pittoreske natuur. Ik geloof toch niet dat je zomaar wat moet zeggen in een boek. Ik zal deze nostalgische onzin dan ook doorverkopen.****

**** Zag vandaag (14-1, BS Bladel, 1936) dat hij zich vestigde aan de Vliethof 4 te Ellecom. Bestaat niet (meer?). Misschien hebben ze het bij ons op het gemeentehuis niet goed verstaan en was het Friedhof 4.

Boven Bladel

In de Meierijsche Courant van 7 maart 1924 verscheen de volgende, door de Bladelse dominee Wierts van Coehoorn ingezonden brief:

Geachte Redactie,

In uw blad van Dinsdag 19 en Woensdag 20 Febr. komt een verslag voor omtrent de installatie van den heer P.J. Goossens als Burgemeester van Bladel c.a. Een zeer uitvoerig maar niet zeer nauwkeurig verslag. Ik ben zoo vrij enkele verbeteringen daarin aan te brengen welke u wel in uw courant zult willen opnemen. In plaats van: Nu trok men naar het prachtig versierde gemeentehuis waar het eere-comité reeds aanwezig was, had er behooren te staan: ‘Nu trok men naar het prachtig versierde gemeentehuis waar ’t eere-comité bestaande uit de heeren oud-burgemeester Coolen, Pastoor Simkens, Pastoor van Moorsel (Netersel), Ds. Wierts van Coehoorn en Kapelaan Hackfoort reeds aanwezig was en aan den ingang van het gemeentehuis den nieuwen burgemeester opwachtte die vervolgens door den oud-burgemeester naar zijn zetel in de raadszaal werd geleid.

Na de installatie sprak Ds. Wierts van Coehoorn ongeveer als volgt:

‘Mijnheer de Burgemeester. Als oudste lid in jaren van het eere-comité valt mij de eer te beurt het eerst na uwe installatie een woord tot u te mogen spreken, wat na al het reeds door den Raad gesprokene, mij niet gemakkelijker is gemaakt. Maar nu dan, namens dat zeer klein gedeelte uwer gemeentenaren dat ik als zijn voorganger de eer heb te vertegenwoordigen, wensch ik u geluk, met uwe benoeming tot Burgemeester van Bladel en Netersel waardoor aan uw verlangen en den wensch van verreweg het grootste deel dezer gemeente is voldaan. Ik hoop dat u Burgemeester zult zijn over heel de gemeente zonder onderscheid en in dat opzicht de voetstappen zult drukken van uwen ambtsvoorganger. De stoffelijke en geestelijke nooden en behoeften ook van dit kleine gedeelte worden in uwe belangstelling aanbevolen.

Met genoegen vernam ik uit uwen mond dat gij uwe hulp van Boven verwacht om de moeilijke taak die op uwe schouders is gelegd naar behooren te kunnen vervullen. Moge God Almachtig u steunen en bekwaam maken.

‘Aan uwe zijde zie ik uwe vrouw, thans de Burgemeesteresse. Man en vrouw dienen elkaar tot steun. De vrouw kan zooveel doen waardoor den man zijn taak eenigermate wordt verlicht. Moge haar dit gelukken! Ik eindig met de bede dat de Almachtige ons aller Hemelsche Vader u zegene in uw hart, huis en ambt. Ik heb gezegd. Leve de Burgemeester.’

Geachte Redactie, over andere onjuistheden en onnauwkeurigheden van den verslaggever zal ik niet verder schrijven maar wat hij mij heeft laten zeggen moet recht gezet worden. Of het mij een eer was in het eere-comité te zitten, daarover heb ik mij niet uitgelaten. Ik bezit geen bevolking ook geen klein gedeelte ervan. En wat de beteekenis is van met kerkelijke en christelijke liefde samen te werken is mij gansch niet duidelijk.

Voor de opname dezer regelen in uw blad mijn dank.

Uw Dw.

Ds. WIERTS VAN COEHOORN

BLADEL, 26 Febr. 1924

De reden waarom hij de leden van het ere-comité met name genoemd wilde hebben, begrijp ik niet goed. Waarom hij zijn eigen speech letterlijk in de krant wilde, laat zich raden. Zouden de andere leden van het comité wél integraal zijn geciteerd? Het beroerde is dat ik het verslag van een paar dagen eerder... niet kan vinden.* Zelf herinnerde Wierts de nieuwe burgemeester onnadrukkelijk edoch beslist aan het bestaan en de noden van zijn eigen kudde, waarbij niet achtergesteld te worden nog iets anders was dan actief samen te werken, zo leek hij te willen zeggen aan het slot van zijn brief, waar hij de in het verslag genoemde liefdes voor rekening laat van de verslaggever.
Ik hou het er maar op, dat hij het allemaal wat te rooms vond zoals het in de krant stond die ik niet vinden kan. Men ziet hem staan, de oude man, met een nauwelijks waarneembare beweging met het grijze hoofd wijzend naar het enige echte Boven.


* heb het nog niet opgegeven. Had weinig tijd vanmiddag.